Door Albert Kuiper
Delfzijl – Fietsen. En dan bedoel ik het werkwoord zoals men het vroeger bedoelde: niet fietsen op een e-bike of fatbike, maar gewoon op een fiets waar je nog echt op moet trappen. Een gezonde bezigheid voor jong en oud. Daarover kan geen misverstand bestaan; daar is iedereen in de gezondheidszorg het wel over eens. En in het onderwijs. Regelmatig fietsen is bevorderlijk voor zowel de fysieke als de geestelijke gesteldheid. De oude Romeinse dichter Juvenalis wist het al: mens sana in corpore sano — een gezonde geest in een gezond lichaam.
Nog niet zo lang geleden was het normaal dat kinderen, vooral als ze naar het voortgezet onderwijs moesten, de fiets pakten om naar school te gaan. Soms moesten ze — als het dorp nogal uit de buurt van een scholengemeenschap lag — een tiental of nog veel meer kilometers afleggen om de lessen te kunnen volgen. Niemand zeurde, het hoorde er gewoon bij. Men wachtte aan de rand van het dorp of op een andere centrale plek op elkaar om samen de weergoden te trotseren en om onderweg nog even overleg te plegen over het al dan niet gemaakte huiswerk. Was er voor de gymles geen gymzaal in de nabijheid, dan pakte je ook de fiets om naar de gymles te gaan, een paar kilometer verderop.
Het verbaasde mij dan ook toen ik in het Dagblad van het Noorden (1 juli 2026) las dat er ophef was over een voorstel van de politieke partij EDE (Eerlijk Democratisch Eemsdelta) om in plaats van de bus een degelijk fietsplan in te voeren, zodat leerlingen de afstand van nog geen vier kilometer kunnen overbruggen om een gymles te volgen. In dit geval gaat het om leerlingen van de ISK (Internationale Schakelklas): onder anderen kinderen van vluchtelingen, kinderen die veelal een trauma hebben opgelopen. Vervolgens wordt er door de fractievoorzitter van de nieuwe partij PRO flink op EDE ingehakt: het zou schandalig zijn om deze leerlingen door weer en wind een afstand van 3,9 kilometer te laten overbruggen. Sterker nog, om die reden werd EDE vergeleken met de meest fascistische partij van Nederland…
Raar, want regelmatige lichaamsbeweging kan stress en spanningen verminderen en helpt het zenuwstelsel te kalmeren. Fietsen kan het zelfvertrouwen en de zelfstandigheid van deze leerlingen vergroten. Samen fietsen kan sociale contacten bevorderen. Kortom, fietsen is ook in het algemeen niet schadelijk voor getraumatiseerde ISK-leerlingen en kan zelfs een ondersteunende nevenactiviteit zijn.
Nog een bijkomstigheid is dat een gedegen fietsplan, zoals gepresenteerd, een flinke besparing op de gemeentebegroting kan opleveren. Maar dit terzijde.
Ik denk dat genoemde kritische fractievoorzitter, zelf werkzaam in het onderwijs, de plank flink mis heeft geslagen.
Albert Kuiper
Oud-leerkracht basisonderwijs
