Stedum – Op historische grond in Stedum presenteerde Alco Jensema zaterdag 22 augustus zijn boek De familie Jensema uit Stedum. In Boerderij Niehof nam de in het Verenigd Koninkrijk wonende Jensema zo’n 35 genodigden mee in een familiegeschiedenis die eeuwen omspant. Een verhaal over boeren en bestuurders, oude Groninger geslachten, borgen en graven, maar bovenal over de wens om familiegeschiedenis te bewaren voor volgende generaties.
De locatie voor de boekpresentatie was niet toevallig gekozen. Boerderij Niehof is nauw verbonden met de geschiedenis van Stedum en biedt ook onderdak aan Stichting Sien Jensema, die zich inzet voor het Groningstalige werk van schrijfster en dichteres Sien Jensema (1896-1994). Ook zij maakt deel uit van de familiegeschiedenis die in het boek wordt beschreven.
Tijdens de presentatie vertelde Alco Jensema hoe zijn belangstelling voor zijn familiegeschiedenis in de loop der jaren steeds verder groeide. Een belangrijke rol daarin speelde zijn vader Siewert Jensema. Hij deed uitgebreid onderzoek naar zijn vader Arnold Hommo Jensema, zijn tante Sien Jensema en later naar de Jensema’s uit Stedum en hun graven. Alco raakte zelf steeds meer betrokken toen hij het boek over zijn grootvader en het ook in Engels vertaalde. De gesprekken met zijn vader die daaruit voortkwamen, maakten hem bewust van het belang om de verzamelde kennis vast te leggen en te bewaren. De bestaande verzameling familiegegevens van Tineke Elema-Jensema was een belangrijk startpunt voor het onderzoek.
Negen generaties uit Stedum
De familie Jensema uit Stedum vertelt het verhaal van negen generaties. De geschiedenis begint bij Jan Siwerts en Lupke Claassen, die zich na hun huwelijk vestigden op boerderij Jensemaheert in Stedum. In 1756 kochten zij de boerderij. De naam daarvan zou uiteindelijk de familienaam Jensema voortbrengen. Het boerenleven vormt een belangrijke rode draad in het boek, maar door de generaties heen zijn ook bestuurders en culturele figuren terug te vinden. Een van de bekendste familieleden is Sien Jensema, die met haar Groningstalige romans, verhalen en observaties het boerenleven en de cultuur van het Hogeland vastlegde. Voor het boek zijn bestaande familiegegevens aangevuld, geactualiseerd en gedigitaliseerd. Ook werden foto’s en nieuwe onderzoeksgegevens toegevoegd. Daarbij ging de zoektocht steeds verder: waar komt de naam Jensema eigenlijk vandaan en hoe ver gaat de geschiedenis terug?
Een tweede Jensema-geschiedenis
Die zoektocht bracht Alco Jensema ook bij een veel oudere tak van naamdragers in Oldehove. De vroegste vermelding die hij vond, betreft Syado Jensema, geboren in 1420 en genoemd in een document uit 1453 van het Dijkrecht van Humsterland. Deze Jensema’s woonden op Jensemaheerd bij Oldehove, die in de loop der tijd uitgroeide van een steenhuis tot een borg.
Ook deze geschiedenis kreeg een plaats in het boek. De stamboom van de Jensema’s uit Oldehove over de periode 1420-1626 laat verbindingen zien met vooraanstaande adellijke families uit de Ommelanden, waaronder de familie Clant, de jonkers van borg Nittersum in Stedum. Zo trouwde Hidde Jensema in 1614 met Anna Clant, dochter van Egbert Clant. Het echtpaar woonde op een boerderij bij Stedum die tot Nittersum behoorde.
Een directe familierelatie tussen deze oude Jensema’s uit Oldehove en de familie Jensema uit Stedum die centraal staat in het boek, is overigens niet aangetoond. Juist het uitzoeken van dergelijke verbanden, overeenkomsten en vragen maakt zichtbaar hoe rijk en soms ingewikkeld familieonderzoek kan zijn.
Ook de graven vertellen een verhaal
Bijzonder is ook het onderzoek van Siewert Jensema naar de familiegraven in Stedum. De namen en opschriften op de graven bij de Bartholomeüskerk en op de begraafplaats vormen tastbare sporen van generaties Jensema en hebben daarom eveneens een plek gekregen in het boek. Dat sloot mooi aan bij de bijdrage van streekhistoricus Reint Wobbes tijdens de boekpresentatie. Hij vertelde de aanwezigen over de cultuur van begraven in en rond Groninger kerken en over de bijzondere historische waarde daarvan. Juist in Groningen zijn veel van deze sporen uit het verleden goed bewaard gebleven.
De middag maakte daarmee duidelijk dat De familie Jensema uit Stedum meer is dan alleen een stamboom. Het boek verbindt persoonlijke familieverhalen met de geschiedenis van Stedum en het Groninger land. Boerderijen, borgen, oude documenten, graven en familieverhalen brengen samen een geschiedenis tot leven die soms eeuwen teruggaat. Met het boek wil Alco Jensema voorkomen dat die verhalen verloren gaan. Wat begon met het onderzoek van zijn vader en bestaande familiegegevens, groeide uit tot een uitgebreid familieboek voor huidige en toekomstige generaties.
