De gemeente Eemsdelta staat bekend om haar wijdse landschappen en rustige dorpskernen rond het Eemskanaal. Toch zegt die ruimte weinig over hoe actief de inwoners daadwerkelijk zijn. Uit cijfers van het RIVM Leefstijlmonitorblijkt dat meer dan de helft van de Nederlandse volwassenen niet voldoet aan de beweegrichtlijnen van de Gezondheidsraad.
In gebieden als Appingedam, Delfzijl en Loppersum is de auto vaak het eerste vervoermiddel voor boodschappen of een bezoek aan vrienden. De afstanden tussen voorzieningen zijn groter dan in een stad, waardoor spontaan wandelen of fietsen minder vanzelfsprekend is. Dat heeft directe gevolgen voor het aantal stappen dat mensen op een dag zetten, zeker wanneer er geen bewuste inspanning tegenover staat.
Hoeveel stappen per dag eigenlijk gezond zijn, hangt af van leeftijd en conditie, maar de meeste onderzoeken wijzen richting een minimum van 7.000 tot 8.000 stappen voor volwassenen (bron). De gemiddelde Nederlander haalt dat lang niet altijd. Zeker op dagen zonder bewuste inspanning blijft de teller vaak steken rond de 3.500 tot 4.000 stappen, een getal dat in de wintermaanden nog lager uitvalt.
Thuiswerken verandert het dagelijks ritme in de regio
Sinds 2020 is het aantal thuiswerkers in Nederland fors gestegen. Het CBS rapporteerde in 2023 dat bijna de helft van de werknemers minstens een dag per week vanuit huis werkt. In Eemsdelta, waar de woon-werkafstanden naar Groningen of het Chemiepark bij Delfzijl aanzienlijk kunnen zijn, is die verschuiving goed merkbaar.
Het probleem is dat thuiswerken de zogenaamde incidentele beweging drastisch vermindert. Geen wandeling naar het station, geen trap op kantoor, geen omweg via de koffieautomaat drie verdiepingen hoger. Op een thuiswerkdag lopen mensen gemiddeld 2.000 tot 3.000 stappen minder dan op een kantoordag, zo blijkt uit data van stappenteller-apps. Over een werkweek van drie thuiswerkdagen scheelt dat al snel 8.000 gemiste stappen.
Uit het Gezondheidsonderzoek 2022 van GGD Groningen bleek dat inwoners van Eemsdelta relatief hoog scoren op overgewicht en een zittende levensstijl vergeleken met het provinciaal gemiddelde. De combinatie van een vergrijzende bevolking, beperkt openbaar vervoer en minder sportfaciliteiten dan in de stad speelt daarin mee. Bewegen wordt hier een bewuste keuze, geen automatisch bijproduct van het dagelijks leven.
Kleine aanpassingen die meetbaar verschil maken
De oplossing hoeft niet spectaculair te zijn. Onderzoek gepubliceerd in het European Journal of Preventive Cardiology in 2023 toonde aan dat zelfs het toevoegen van 2.000 extra stappen per dag al geassocieerd is met een lager risico op vroegtijdige sterfte. Dat zijn ongeveer twintig minuten wandelen, of een rondje door Farmsum na het avondeten.
Steeds meer thuiswerkers kiezen ervoor om beweging in hun werkdag te verweven in plaats van apart tijd te reserveren voor sport. Walking pads, compacte loopbanden die onder een bureau passen, winnen daarbij aan populariteit. De Nederlandse webshop Dreaver.nl heeft naar eigen zeggen meer dan 50.000 klanten die op die manier extra stappen per dag verzamelen zonder hun werkritme te onderbreken.
Het concept is simpel: wandelen op laag tempo terwijl je e-mails beantwoordt of een videovergadering bijwoont. Met een geluidsniveau onder de 50 decibel vallen dergelijke apparaten nauwelijks op in huis. Voor bewoners van appartementen in bijvoorbeeld Delfzijl, waar geluidsoverlast tussen verdiepingen snel een punt wordt, is dat een relevant praktisch detail.
Waarom beweging in Eemsdelta meer aandacht verdient
De gemeente investeert al in beweeginitiatieven via het Nationaal Programma Groningen, met plannen voor betere wandel- en fietsroutes langs het Eemskanaal en in de kernen van Appingedam en Delfzijl. Sportverenigingen in de regio merken tegelijkertijd dat het ledenaantal onder volwassenen daalt, terwijl de behoefte aan laagdrempelig bewegen juist groeit. Die kloof vraagt om andere oplossingen dan het traditionele verenigingsmodel.
Wat helpt is bewustwording zonder betutteling. Weten dat je op een gemiddelde thuiswerkdag slechts de helft van een gezond stappenaantal haalt, kan al genoeg motivatie zijn om na de lunch een blokje om te gaan. Of om een staand bureau uit te proberen, of om een wandelafspraak te maken in plaats van een koffiedate aan de keukentafel.
In een regio waar de gezondheidscijfers structureel achterblijven bij het landelijk gemiddelde, telt elke dagelijkse aanpassing. Niet als abstract advies vanuit Den Haag, maar als concreet onderdeel van de routine van thuiswerkers, gepensioneerden en jonge ouders in Appingedam, Loppersum en omstreken. De drempel om meer te bewegen is lager dan veel mensen denken.
