Groningen – Op 1 januari is het precies vijf jaar geleden dat de leeftijdsgrens voor roken en drinken werd verhoogd naar 18 jaar. In deze periode is er veel veranderd, blijkt uit een recente peiling in opdracht van het ministerie van VWS. Zo vindt ongeveer driekwart van de ouders en tieners het ‘normaal’ dat je pas mag roken en drinken vanaf 18 jaar. Opvallend is dat in Groningse gezinnen het vaakst over drinken wordt gepraat. In 11,8% van de gezinnen gebeurt dit minstens een keer per week (landelijk gemiddeld 8,6%). De afgelopen jaren is het gebruik van alcohol onder tieners teruggelopen. Sinds 2011 gaat het in de totale groep 13- tot en met 17-jarige scholieren om ongeveer een derde minder: van 38% naar 25%. Maar er is ook nog veel winst te behalen. Daarom start vandaag de campagne ‘Iedereen heeft het over NIX’ om drinken en roken onder minderjarigen ook de aankomende jaren verder terug te brengen.
Ondanks dat de term NIX een begrip is, blijft het soms lastig om ‘nee’ te zeggen. En dan met name bij het drinken van alcohol. Veel pubers komen vroeg of laat in de verleiding. Bij het kerstdiner is het makkelijker om hier controle op te houden, dan wanneer een minderjarige met vriendjes op pad gaat. Tijdens de feestdagen knijpt een klein deel van de ouders een oogje toe wat betreft het drinken van alcohol. Groningse ouders doen dit het vaakst (9,1% ten opzichte van gemiddeld 5,6% landelijk).
“Het is goed te zien dat NIX zo is ingeburgerd in de afgelopen vijf jaar,” zegt staatssecretaris Paul Blokhuis van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. “We zien dat het alcoholgebruik onder jongeren terugloopt de laatste jaren, maar helaas zijn er nog steeds minderjarigen die roken of drinken, soms ook overmatig. Voor je gezondheid is dat gewoon niet goed. Een verandering van de sociale norm kost natuurlijk ook tijd. Met de nieuwe campagne streven wij ernaar het percentage van drinkende of rokende jongeren verder terug te dringen. Een van belangrijkste succesfactoren hiervoor is dat ouders en hun kind(eren) blijven praten over roken en drinken.”
Laagdrempelig gespreksonderwerp
In de eerste jaren van NIX was het voor ouders nog wel eens onwennig om het gesprek over roken en drinken te openen. Dat is duidelijk niet meer het geval: 98,3% van de ouders heeft er geen probleem mee. We zijn in Nederland inmiddels zo gewend om over het onderwerp te praten, dat het vaak terloops ter sprake komt (40%). Voor veel gezinnen blijkt aan tafel tijdens het eten het populairste moment om over drinken te praten (38%). Daarnaast zijn ouders het meestal met elkaar eens als het gaat om drinken onder de 18. In minder dan 1 op de 10 gezinnen verschillen de ouders hier onderling van mening over (9,2%).
Verandering sociale norm op gang
Ook de campagne-effectonderzoeken van NIX18 van 2013 tot 2018 bevestigen dat de sociale norm voor roken en drinken verandert. Het aantal jongeren (13-17 jaar) dat nooit drinkt is sinds 2013 toegenomen. In 2013 gaf 56% van de jongeren aan nooit te drinken. Nu is dit 64%. Ook het aantal jongeren dat nooit rookt is gestegen. In 2013 zei 88% van de jongeren nooit te roken, inmiddels is dit 93%.
