Appingedam – Op 27 januari 2020 is het precies 75 jaar geleden dat concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz werd bevrijd. Over heel de wereld wordt daarbij stil gestaan. Om ook stil te staan bij de Holocaustslachtoffers uit de gemeente Appingedam, is van 27 januari 2020 tot en met 2 februari 2020 het tijdelijke monument Levenslicht te zien in de synagoge aan de Broerstraat in Appingedam. Het monument in de gemeente Appingedam maakt deel uit van een landelijk project van het Nationaal Comité 4 en 5 mei, waar in totaal meer dan 150 Nederlandse gemeenten aan meedoen. Zo staat Nederland gezamenlijk stil bij de verschrikkingen van de Holocaust.
Stenen
Zowel in de Joodse herdenkingstraditie als in de Roma- en Sinti-cultuur zijn stenen belangrijk. Kunstenaar Daan Roosegaarde heeft deze traditie als inspiratie voor het Levenslichtmonument gebruikt. Met in totaal 104.000 lichtgevende stenen – gelijk aan het aantal slachtoffers uit Nederland – staat het kunstwerk Levenslicht symbool voor de impact van de Holocaust. De stenen zijn verdeeld over de verschillende gemeenten waar Joden, Roma en Sinti woonden, hun leven leefden; soms al generaties lang. Ook uit de gemeente Appingedam zijn zij tijdens de Tweede Wereldoorlog weggerukt en vermoord.
Om de paar seconden zie je de stenen oplichten en weer uitdoven, als een ademhaling in licht. Daarmee symboliseren ze het leven dat nu in de gemeente Appingedam gemist wordt.
Joodse gemeenschap in Appingedam
Medio 1942, toen de deportaties begonnen, had Appingedam 82 Joodse inwoners. Slechts zes van hen overleefden de gruwelijkheden van de oorlog , waaronder Sara Kirby- Nieweg en haar moeder. Inmiddels is Sara Kirby- Nieweg nog de enige overgebleven Joodse Damster. Zij woont in Engeland.
Onthulling en mogelijkheid tot bezoeken Levenslicht
Op zondag 26 januari vanaf 16.30 uur wordt Levenslicht onthuld, met een herdenkingsbijeenkomst bij de synagoge aan de Broerstraat in Appingedam. Sara Kirby en haar dochter Miriam Kirby, verlenen medewerking aan de ceremonie. Sara Kirby houdt een toespraak en steekt samen met een leerling van CBS de Triangel het lichtmonument aan. Miriam Kirby speelt een muziekstuk op cello.
Het lichtmonument is in de synagoge te bekijken van maandag 27 januari tot en met zondag 2 februari, dagelijks tussen 17.00 en 20.00 uur. Op zaterdag 1 februari en zondag 2 februari is de synagoge open van 15.00 tot 18.00 uur. Stadsgidsen zijn aanwezig om informatie te geven.
Programma zondag 26 januari
16.30 uur: start herdenkingsbijeenkomst met muziek van Miriam Kirby en DSHO. Toespraken van burgemeester Koos Wiersma, Sara Kirby-Nieweg en bijdragen van leerlingen van CBS de Triangel.
17.00 uur: onthulling Levenslichtmonument
