Loppersum – Advocaten Gerard Spong en Emile van Reydt hebben namens de Groninger Bodem Beweging (GBB) een aanvullende aangifte ingediend, waarin wordt verzocht twee extra casussen te onderzoeken op te duchten levensgevaar. De casussen worden zo onderdeel van de langlopende strafzaak tegen de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Al sinds april 2017 loopt er een strafrechtelijk onderzoek naar de NAM, waarbij de vraag centraal staat of door de gaswinning moedwillig mensenlevens in gevaar zijn gebracht.
In maart 2021 maakte het openbaar ministerie (OM) kenbaar af te willen zien van verdere vervolging, maar dit verzoek werd in mei jl. door het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden gedeeltelijk afgewezen. Het gerechtshof gaf het OM opdracht tot verdere strafrechtelijke vervolging van de NAM, zij acht het namelijk niet bewezen dat er in één specifiek geval geen sprake is geweest van te duchten levensgevaar. Het OM moet extra onderzoek uitvoeren zodat het gerechtshof hierover uitspraak kan doen. Door de aanvullende aangifte wordt het strafrechtelijk onderzoek nu uitgebreid met twee extra casussen.
Volgens de GBB is het evident dat er sprake is geweest van te duchten levensgevaar in het geval dat het OM op dit moment onderzoekt, én in de situaties beschreven in de nieuwe casussen.
In alle drie de gevallen moesten bewoners evacueren vanwege de (on)veiligheid van hun woning, bij twee casussen werd er zelfs een kwalificatie ‘rood’ op basis van het ‘Evaluation Safety Assessment Form’ afgegeven. In zo’n geval wordt, net als bij een gegronde acuut onveilige situatie (AOS), de woning onbewoonbaar verklaard. Advocaten Gerard Spong en Emile van Reydt: “Die kwalificatie rood moet worden gezien als ‘smoking gun’; een bewijsmiddel dat de bewijsconstructie ter zake het bestaan van te duchten levensgevaar ontegenzeggelijk vervolmaakt.”
In de aanvullende aangifte worden niet alleen twee extra casussen toegevoegd. Ook wordt via de Officier van Justitie de NAM verzocht om informatie aan te leveren over alle gevallen waarin er een kwalificatie ‘rood’ op basis van het ‘Evaluation Safety Assessment Form’ plaatsvond.
Strafzaak tegen de NAM heeft grote impact
In de openbare verhoren door de parlementaire enquêtecommissie werd de grote invloed van de strafzaak duidelijk. Volgens CEO Ben van Beurden van Shell was het een keerpunt: “De start van het strafrechtelijk onderzoek in 2017 was voor mij een gamechanger: dit is intolerabel, dit kan niet meer, het moet nu echt anders.”
Shell en Exxon lieten het ministerie van Economische Zaken weten te willen stoppen met gaswinnen in Groningen. Zij wilden vanaf toen alleen doorgaan met de gaswinning als de Staat hen een winningsplicht oplegde en de aansprakelijkheid overnam. Elk ander gasveld in de wereld zou gesloten worden als blijkt dat winnen er niet veilig is, zeiden zowel Ben van Beurden als Rolf de Jong van Exxon.
Coert Fossen, voorzitter van de GBB, is blij met de grote invloed van de strafzaak: “Nu al is de strafzaak een succes. Het heeft een gevoel van urgentie teweeggebracht en bijgedragen aan de rappe afbouw van de gaswinning. Ik zie het vervolg van de strafzaak vol vertrouwen tegemoet. Door de toevoeging van de twee extra casussen kan het OM er nu echt niet meer omheen dat de NAM moedwillig mensenlevens in gevaar heeft gebracht.”
