Nederland – Het kabinet stelt nieuwe maatregelen voor om het statiegeldsysteem eenvoudiger en gebruiksvriendelijker te maken. Consumenten moeten lege flessen en blikjes straks makkelijker kunnen inleveren: dichter bij huis en met meer duidelijkheid over welke verpakkingen statiegeld hebben. Dat staat in het voorstel dat minister Van Veldhoven naar de Tweede Kamer stuurt. Zo wil het kabinet dat het wettelijke inzamelpercentage van 90% behaald gaat worden. Het kabinet streeft ernaar de nieuwe regels per 1 januari 2028 in te laten gaan. Europese regelgeving schrijft namelijk voor dat de sector voor 2029 90% van alle plastic flessen en blikjes in moet zamelen, anders volgen er strenge en dure eisen vanuit Europese regelgeving.
Statiegeld is bewezen effectief: er worden veel meer flessen en blikjes ingezameld en gerecycled en er belandt minder zwerfafval op straat en in de natuur. Tegelijkertijd zijn er nog knelpunten. Er zijn te weinig innamepunten, automaten werken niet altijd en bij sommige punten zijn de wachtrijen lang. Ook is niet altijd duidelijk waarom op de ene plastic fles wel statiegeld zit en op de andere niet. Juist het gebrek aan gemak is een belangrijke reden waarom verpakkingen niet worden ingeleverd. Deze verdwijnen dan in prullenbakken waarmee op sommige plekken problemen ontstaan.
Minister van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei: “Statiegeld terugkrijgen moet makkelijk zijn. Je moet lege flesjes en blikjes dichtbij kunnen inleveren. Daarom willen we het systeem duidelijker maken en zorgen we voor meer innamepunten en een betere naleving. Samen werken we aan een circulaire toekomst: een schone leefomgeving én optimaal gebruik van waardevolle grondstoffen.”
Duidelijkheid over statiegeld
De statiegeldplicht wordt uitgebreid naar alle plastic flessen tot en met 3 liter, waaronder zuivel- en sapflessen. Daarmee wordt het systeem voor consumenten duidelijker. Plastic flessen en blikjes mogen niet meer zonder statiegeld worden verkocht. Dat betekent dat er straks geen twijfel meer is of een plastic fles of blikje wel of niet ingeleverd moet worden. Bij grotere verkooppunten van 200 m² of meer moet de consument daarnaast de mogelijkheid krijgen om het statiegeld contant terug te krijgen.
Meer innamepunten en grotere rol voor bulkautomaten
Meer verkooppunten van plastic flessen en blikjes gaan deze verpakkingen ook innemen. Bij de invoering van de nieuwe regels heeft het kabinet oog voor de lasten voor ondernemers. Het kabinet kiest voor een innameplicht op basis van de grootte van het verkooppunt. De kleine winkels worden uitgezonderd. Verkooppunten die dicht bij elkaar liggen, mogen samenwerken en samen 1 of meer uitbetalende automaten plaatsen of er naar verwijzen. Stichting Verpact is verantwoordelijk voor inzameling, recycling van verpakkingen en ontzorgen en ondersteunen van ondernemers. Zij zorgen voor een kostendekkende vergoeding van de kosten die verkooppunten zullen maken voor de inname, zoals ruimte, schoonmaak en elektriciteit.
Ook krijgen bulkautomaten wat het kabinet betreft een grotere rol, zodat consumenten grote hoeveelheden flessen en blikjes makkelijker in één keer kunnen inleveren.
Nu al aan de slag
De nieuwe regels moeten per 1 januari 2028 ingaan. Later dit jaar volgt een aanpassing van de regelgeving. Het kabinet roept Verpact en verkooppunten op om niet te wachten tot die datum, maar nu al samen te werken aan meer en betere mogelijkheden om flessen en blikjes in te leveren. De sector moet namelijk 90% van alle plastic flessen en blikjes inzamelen ruim vóór 2029, anders volgen er strenge en dure eisen vanuit Europese regelgeving.
