Delfzijl – In de voormalige synagoge aan de Singel in Delfzijl is zaterdagmiddag de bijzondere raamexpositie Doorkijken geopend. De expositie is een initiatief van Elex Kappen en tot stand gekomen in samenwerking met IVAK, de culturele netwerkorganisatie die tegenwoordig in het gebouw is gevestigd. Doorkijken nodigt voorbijgangers uit stil te staan bij de geschiedenis van deze plek en de verhalen van de Joodse gemeenschap die ooit deel uitmaakte van het dagelijks leven in Delfzijl.De opening werd verricht door burgemeester Ben Visser en Elex Kappen, door een van de ramen te onthullen.
De expositie is uitsluitend vanaf de buitenzijde van het gebouw te bekijken. Grote ramen tonen informatiepanelen, een fotowand en kunstwerken die herinneren aan het verleden. Centraal staat de vraag: wie kwamen hier samen, en hoe zag deze buurt eruit vóór de oorlog?
Op een prominente fotowand krijgen Joodse inwoners van Delfzijl letterlijk een gezicht. De foto’s brengen een deel van de 126 namen op het Joodse monument Licht der Zee, dat voor de synagoge staat, tot leven. Bezoekers zien onder meer portretten van een huisvrouw, slager, havenarbeider, schoolkinderen en anderen – gewone Delfzielsters die slachtoffer werden van de Holocaust.
De voormalige synagoge, gebouwd in 1888, was het eerste gebedshuis dat door de Joodse gemeenschap in Delfzijl zelf werd opgericht. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het gebouw door de bezetter ontheiligd en in gebruik genomen als badhuis. Na de oorlog volgden meerdere bestemmingen, waaronder een onderkomen voor het Leger des Heils. Sinds enkele jaren is het in gebruik als kantoorruimte voor IVAK. Hoewel het interieur grotendeels verloren is gegaan, bleef de originele gevel behouden – een stille getuige van een bewogen verleden.
Naast de historische elementen toont de expositie ook hedendaags werk. Leerlingen van het Rudolph Pabus Cleveringa College in Appingedam maakten kunstwerken rond thema’s als vrijheid, zelfexpressie en maatschappijkritiek. Hun werk is te zien op sokkels en aan de binnenwanden van het gebouw, zichtbaar vanaf de straat. De namen van de jonge makers en titels van hun werken staan in de ramen vermeld.
Via een ander raam is een maquette te zien van de oorspronkelijke synagoge zoals die in 1888 is ontworpen. Van het oorspronkelijke interieur is slechts één foto bewaard gebleven. De maquette geeft een indruk van de sfeer in de begintijd van het gebouw.
De expositie is onderdeel van het programma rond 80 jaar bevrijding en wil bezoekers laten reflecteren op de gevolgen van verdeeldheid en het belang van verbinding in de samenleving. Doorkijken is dagelijks gratis te bezichtigen vanaf de stoep voor de voormalige synagoge aan de Singel in Delfzijl.
