Regio – De overheid slaagt er nog altijd onvoldoende in om te leren van fouten binnen de hersteloperatie in Groningen. Dat concludeert Nationale ombudsman Reinier van Zutphen op basis van vier recente onderzoeken naar het handelen van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) en het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). In aanloop naar het debat over het herstelbeleid roept hij de Tweede Kamer op scherper toe te zien op de uitvoering en ervoor te zorgen dat problemen van Groningers daadwerkelijk worden opgelost.
Volgens de ombudsman is er sprake van een hardnekkig patroon waarbij bewoners jarenlang moeten wachten op antwoorden, besluiten en oplossingen. Daarnaast worden inwoners volgens hem onvoldoende geïnformeerd over de voortgang van hun dossiers en worden gedane toezeggingen regelmatig niet nagekomen.
Vertrouwen in overheid verder onder druk
Van Zutphen stelt dat veel Groningers hierdoor al jarenlang in onzekerheid leven over hun woning, financiële situatie en toekomst. Dat heeft volgens hem grote gevolgen voor het vertrouwen in de overheid.
“Het kan zo niet langer doorgaan. Mensen zijn te vaak teleurgesteld. Het huidige hersteltraject leidt onvoldoende tot concrete oplossingen voor de mensen die daar al jarenlang op wachten,” aldus de ombudsman.
Hij waarschuwt bovendien dat niet alleen volwassenen, maar ook jongeren steeds minder vertrouwen hebben dat hun problemen daadwerkelijk worden opgelost.
Dossiers uit beeld geraakt
Een van de meest opvallende bevindingen komt uit het onderzoek Uit beeld geraakt. Daaruit blijkt dat maar liefst 329 schadedossiers bij het IMG uit beeld zijn geraakt. Bewoners verkeerden daardoor lange tijd in onzekerheid over de afhandeling van hun schade. Volgens de ombudsman is nog altijd onvoldoende duidelijk hoe deze fout heeft kunnen ontstaan en welke maatregelen zijn genomen om herhaling te voorkomen.
Nieuw huis, maar toch problemen
In het rapport Een nieuw thuis met gebreken beschrijft de ombudsman een situatie waarbij bewoners na versterking en nieuwbouw alsnog geconfronteerd werden met gebreken aan hun woning. De betrokken instanties namen volgens het onderzoek onvoldoende verantwoordelijkheid voor het oplossen van de ontstane problemen. Bewoners moesten zelf voortdurend achter antwoorden en oplossingen aan.
Wachten zonder perspectief
Ook in het rapport Wachten zonder perspectief is kritiek te lezen op de werkwijze van de overheid. Bewoners werden volgens de ombudsman onvoldoende geïnformeerd over vertragingen in hun versterkingstraject en kregen geen duidelijkheid over wanneer zij wel een oplossing konden verwachten. Hierdoor bleef de onzekerheid jarenlang voortduren.
Geen incidenten, maar structurele problemen
Volgens Van Zutphen laten de onderzoeken zien dat het niet gaat om losse incidenten, maar om structurele tekortkomingen binnen de hersteloperatie.
“Dit zijn geen incidenten. Bestaande problemen worden onvoldoende opgelost, terwijl tegelijkertijd nieuwe problemen ontstaan,” stelt hij.
De ombudsman vindt dat overheidspartijen meer verantwoordelijkheid moeten nemen, beter moeten samenwerken en bewoners centraal moeten stellen. Alleen dan kan volgens hem het vertrouwen van Groningers worden hersteld.
Oproep aan de Tweede Kamer
In een brandbrief aan de Tweede Kamer vraagt Van Zutphen de Kamerleden om de overheid hier nadrukkelijk op aan te spreken. Groningers hebben volgens hem recht op een betrouwbare overheid die fouten erkent, ervan leert en daadwerkelijk zorgt voor oplossingen.
“Groningers hebben recht op een overheid die hun de regie over hun eigen leven teruggeeft,” aldus de ombudsman.
De bevindingen sluiten aan bij eerdere kritische rapporten over de gaswinningsproblematiek, waarin eveneens werd gewezen op trage procedures, gebrekkige communicatie en het ontbreken van voldoende mensgerichte ondersteuning voor gedupeerde inwoners van Groningen.
