Groningen – Twee 22-jarige mannen uit Appingedam en Groningen hebben volgens het Openbaar Ministerie (OM) op ‘niemand en niets ontziende wijze’ vooral bejaarden opgelicht door zich voor te doen als te hulp schietende bankmedewerkers. De Stadjer zou een celstraf van drie jaar moeten uitzitten, tegen de Damster is 2,5 jaar cel geëist.
Deze vorm van oplichting wordt helpdeskfraude genoemd. ‘Op doortrapte wijze wordt misbruik gemaakt van ouderen die zwak digitaal vaardig zijn’, zei de officier van justitie. De oplichters komen met geavanceerde technieken om de hoek als spoofing. Een truc waarbij de crimineel met het telefoonnummer van de bank lijkt te bellen. Daarnaast maakten de verdachten veelvuldig gebruik van digitale lijsten met persoonsgegevens, zogenaamde leads.
‘Zij waren het kwaad’
De slachtoffers kregen het verhaal voorgeschoteld dat hun spaarrekening was gehackt of onbekenden probeerden geld over te schrijven. ‘De slachtoffers werden de stuipen op het lijf gejaagd’, zei de officier van justitie. De bankmedewerker wierp zich vervolgens op als hun reddende engel. ‘Maar zij waren het kwaad’, zei de aanklaagster. Ze vindt het ronduit stuitend dat ouderen zelfs thuis werden opgezocht door de oplichters.
Schietpartij Delfzijl
Tijdens deze huisbezoeken maakten de ‘medewerkers’ op de computer van de slachtoffers grote bedragen over op rekeningen van katvangers (geldezels). Het tweetal werd na een schietincident op 18 april in Delfzijl als mogelijke verdachten aangehouden en verhoord. De politie doorzocht hun telefoons. Beiden hadden uiteindelijk geen rol in het schietincident aan de Ransel. Ze zijn hiervoor niet vervolgd.
Marktplaatsoplichting
Het onderzoek in hun telefoons leverde de politie wel ander interessant materiaal op. Daaruit bleek dat beiden zich bezighielden met helpdeskfraude. Er werd een nieuw onderzoek gestart naar cybercriminaliteit. In augustus van dat jaar werden beiden opnieuw verhoord voor onder meer witwaspraktijken. En doorzocht de politie opnieuw hun telefoons. Naast helpdeskfraude vonden de agenten deze keer ook aanwijzingen voor Marktplaatsoplichting. Vijf aangiftes konden worden gelinkt met de gegevens in de telefoons.
Handel in cryptomunten
Beide mannen zijn uiteindelijk in april 2022 aangehouden. Volgens het OM hebben ze ruim vier ton buitgemaakt. Het geld zou zijn opgegaan aan handel in cryptomunten. De officier van justitie kondigde aan dit geld nog op de verdachten te willen verhalen. De advocaten pleitten voor vrijspraak. Het vermeende bewijsmateriaal dat in de telefoons van de verdachten zou zijn gevonden is ten onrechte vergaard. De mannen waren toen verdachten in een heel ander onderzoek.
Jeugdstrafrecht
Bovendien is in dat nieuwe onderzoek ver over de grenzen van hun privacy gegaan. Dit druist volgens de advocaten in tegen de Grondwet. De rechter moet daarnaast rekening houden met het tijdsverloop, zeiden de advocaten. ‘We praten over mogelijke delicten van zeker drie jaar terug’. De mannen waren destijds 19 jaar oud. ‘Toen waren er voldoende redenen om jeugdstrafrecht toe te passen’, zeiden de advocaten.
De rechtbank doet over twee weken uitspraak.
