Nederland – Sinds het verkoopverbod per 1 januari 2024 heeft de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) miljoenen vapes met zoete smaakjes van de Nederlandse markt geweerd. In totaal gaat het om 1.7 miljoen vapes met een marktwaarde van 12 miljoen euro. De handhavingsaanpak om bij de bron (producenten, importeurs en distributeurs) te beginnen heeft daarmee zijn vruchten afgeworpen.
In totaal zijn er 40 importeurs gecontroleerd. Bij vijf bedrijven loopt er na inspecties een last-onder-dwangsom-traject. Bij drie bedrijven betreft het in totaal 1.7 miljoen producten met een marktwaarde van 12 miljoen euro. Bij de andere bedrijven die nog in onderzoek zijn, gaat het over 1.9 miljoen vapes met een waarde zo’n 14 miljoen euro. Deze miljoenen vapes komen dus niet in de Nederlandse winkels terecht en een deel wordt teruggeroepen bij de winkels (recall).
Boetes en dwangsommen
Bij het in de handel brengen van vapes met zoete smaken, die niet voldoen aan de eisen uit de Tabaks- en rookwarenwet, treedt de NVWA handhavend op. Er mogen alleen nog maar e-sigaretten met tabakssmaak worden verkocht. Boetes kunnen oplopen tot 4.500 euro per merk vapes, met een maximum van 22.500 euro aan boetes per keer. Dit bedrag is in de Tabaks- en rookwarenwet vastgelegd en geldt ook voor winkels.
Ook kunnen producenten, importeurs en distributeurs via een last onder dwangsom (LOD) gemaand worden om de producten uit de handel te halen. Een LOD betekent dat het bedrijf moet stoppen met de handel en actie moet ondernemen om de overtreding te stoppen, of om herhaling te voorkomen. Als het bedrijf dit niet doet binnen de door de NVWA gestelde termijn, dan moet het de NVWA een bedrag betalen. De hoogte van een dwangsom wordt per situatie bepaald. Het maximum bedrag van de hoogste opgelegde last onder dwangsom betreft nu 550.000 euro.
Inspectieresultaten importeurs
In totaal werden 40 producenten, importeurs en distributeurs gecontroleerd op naleving van het verbod. Voorafgaand aan de inspecties bleken 14 bedrijven inmiddels uitgeschreven bij de KvK. Dit is geverifieerd met een bezoek. Nog eens 8 van de geïnspecteerde bedrijven zijn gestopt met de verkoop van vapes. Bij 15 bedrijven waren alle zaken op orde. Bij 3 bedrijven werd een LOD opgelegd om de overtreding op te heffen en herhaling te voorkomen. En bij 2 bedrijven loopt een onderzoek. De NVWA heeft ook een aantal meldingen van de Douane in onderzoek.
Inspectieresultaten detaillisten
De NVWA heeft tot dusver 195 winkels (supermarkten, tabaksspeciaalzaken, belwinkels en souvenirwinkels) geïnspecteerd. Een kleine driekwart van de geïnspecteerde winkels houdt zich aan het verbod. Er werd 48 keer een overtreding geconstateerd waarvoor een waarschuwing is gegeven en 7 keer een overtreding waarbij een rapporten van bevindingen is opgesteld. Vanaf 8 maart kan de NVWA in plaats van een waarschuwing ook direct een boete opleggen.
Online verkoopverbod en sociale media
Online verkoop van alle vapes (en tabak) was al verboden. Veel online winkels zijn al gestopt met de verkoop. De NVWA handhaaft bij webshops die zich niet aan het verbod houden. Zij riskeren een boete. Bij hardnekkige overtreders kijken ze of deze websites uit de lucht gehaald kunnen worden.
De NVWA monitort ook sociale media. Posts waarin vapes worden aangeboden worden gemeld en het platform wordt verzocht ze te verwijderen. Tot nu toe zijn zo’n 950 posts op verkoopplatformen en social media verwijderd.
