Groningen – De mentale gezondheid van jongeren in de provincie Groningen is niet verbeterd en op onderdelen zelfs nog verder verslechterd. Jongeren ervaren de afgelopen jaren meer stress; er is een verdubbeling van het risico op problematisch social mediagebruik en van pesten op school. Daarnaast
is er een sterke toename van vapen; ook het roken onder jongeren neemt toe.
Dit blijkt uit de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 van GGD Groningen, een onderzoek onder ruim 5.500 tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs woonachtig in de provincie Groningen over gezondheid, leefstijl en welzijn. De resultaten van dit onderzoek laten zien dat er dringend behoefte is aan een aanpak om de gezondheid van jongeren te verbeteren.
Mentale gezondheid niet verbeterd, stress toegenomen
Bij de vorige meting, in 2021 in coronatijd, was er een verslechtering van de mentale gezondheid van jongeren te zien. In 2023 is de mentale gezondheid van jongeren niet verbeterd en dat is zorgwekkend. Verder is in de afgelopen twee jaren een toename in ervaren stress te zien. In 2021 voelde 47% van de jongeren zich (zeer) vaak gestrest, in 2023 was dit 56%. Meisjes ervaren bijna twee keer zo vaak stress in vergelijking met jongens. De sterkste stijging in ervaren stress is zichtbaar bij stress door wat anderen van diegene vinden, dit is gestegen van 17% naar 25%. De vorige meting vond midden in de coronaperiode plaats, toen veel maatregelen golden die invloed hadden op het welbevinden van jongeren. Het is zorgwekkend dat de resultaten sindsdien niet zijn hersteld of verbeterd.
Pesten op school verdubbeld
Het aandeel jongeren dat gepest wordt neemt toe. Zo gaf in 2023 bijna 1 op de 10 jongeren aan in de afgelopen 3 maanden minimaal twee of drie keer per maand gepest te zijn op school, meer dan twee keer zoveel in vergelijking met 2019.
Risico op problematisch gebruik van social media
Ook het risico op problematisch gebruik van social media neemt toe. Meer dan 1 op de 7 jongeren (15%) loopt risico op problematisch gebruik van sociale media, in 2019 was dat 8%.
Toename roken en vapen
Opvallend is dat het aantal jongeren dat vapet (e-sigaret rookt) de laatste 4 jaar vervijfvoudigd
is. In 2019 vapete 2% van de jongeren in provincie Groningen wekelijks, in 2023 is dat 10%.
Daarnaast is ook het wekelijks roken van sigaretten of shag gestegen (van 4% in 2019 naar 9% in
2023). Samen met de toename van vapen, betekent dit dat het rookgedrag van jongeren sterk is gestegen: 13% van de jongeren rookt en/of vapet nu wekelijks (ten opzichte van 7% in 2019).
Perspectieven
GGD Groningen herkent zich in de resultaten en zet al volop in op de problematiek, in samenwerking met allerlei samenwerkingspartners. De Jeugdgezondheidszorg heeft alle jongeren in beeld en kan gezondheidsproblemen signaleren en tijdig aanpakken. GGD Groningen zet ook in op collectieve preventie. Zo werken diverse scholen in onze provincie aan de gezondheid van leerlingen met de Gezonde School. Een voorbeeld van een succesvolle interventie hiervan is ‘Plezier op School’. Dit is een aanpak om pesten terug te dringen. Verder voert GGD Groningen bijvoorbeeld gesprekken met jongeren om rookgedrag aan te pakken. Met als resultaat een juiste aanpak die hoort bij deze doelgroep. De resultaten van de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 laten zien dat het belangrijk is dat er meer middelen komen om nog meer in te zetten op preventie.
Over de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023
In het najaar van 2023 voerden alle GGD’en, in samenwerking met het Rijksinstituut voor
Volksgezondheid en Milieu (RIVM), de Gezondheidsmonitor Jeugd uit onder middelbare scholieren in de
klassen 2 en 4 in heel Nederland. De Gezondheidsmonitor wordt periodiek afgenomen, waardoor ook
ontwikkelingen over de tijd zichtbaar zijn.
