Nederland – De Consumentenbond en 17 andere Europese consumentenorganisaties hebben samen een klacht ingediend tegen TikTok. Volgens de organisaties misleidt het videoplatform zijn gebruikers, hanteert het onduidelijke en oneerlijke voorwaarden en beschermt het kinderen onvoldoende tegen advertenties en ongepaste inhoud. Ze willen dat de toezichthouders ingrijpen.
De organisaties zijn niet te spreken over de voorwaarde die TikTok het recht geeft om zonder vergoeding video’s van gebruikers te hergebruiken, te verspreiden en te reproduceren. Sandra Molenaar, directeur Consumentenbond: ‘TikTok kan zich niet zomaar de rechten van gemaakte video’s toe-eigenen. Die rechten liggen bij de makers en dat moet zo blijven.’
TikTok behoudt zich ook het recht voor om de wisselkoers van TikTokmunten tussentijds te wijzigen. Met die munten kunnen gebruikers cadeaus kopen voor beroemdheden. Door de wisselkoers aan te passen, kan TikTok financieel voordeel behalen. ‘Pure diefstal,’ vindt Molenaar.
Kinderen onvoldoende beschermd
Verder beschermt TikTok kinderen en tieners onvoldoende tegen verborgen advertenties en mogelijk schadelijke inhoud van video’s. Zo dagen populaire influencers hun vaak jonge volgers uit om content te creëren rondom specifieke producten. Maar voor de gebruikers die aan de uitdagingen meedoen, is meestal niet duidelijk dat dit een commercieel doel heeft en eigenlijk bedoeld is om te adverteren.
‘TikTok houdt er veel te weinig rekening mee dat zijn doelgroep voornamelijk uit kinderen bestaat,’ vindt Molenaar. ‘Het gebruikt kinderen schaamteloos als billboards en het laat na video’s af te schermen die ongeschikt zijn voor deze jonge doelgroep.’
Privacy
Ook op het gebied van privacy schiet het platform tekort. Molenaar: ‘TikTok is niet duidelijk over welke gegevens het precies verzamelt en op welke manier het deze verwerkt. En de voorwaarden zijn al helemaal niet op zo’n manier geschreven dat een kind ze kan begrijpen. Terwijl dat voor deze jonge en daardoor kwetsbare doelgroep nou juist zo belangrijk is.’
Ingrijpen
Molenaar : ‘TikTok is een populair platform, waarop met name kinderen hun creativiteit kwijt kunnen. Maar dat moeten ze wel op een onbezorgde manier kunnen doen, zonder dat hun rechten worden geschonden. Daar moeten de toezichthouders voor zorgen.’
Klacht
De consumentenorganisaties dienden hun klacht via de Europese koepelorganisatie BEUC in bij de Europese Commissie en het Europese netwerk van toezichthouders, CPC, waar onder andere de Autoriteit Consument & Markt bij is aangesloten. Behalve de Consumentenbond namen ook organisaties uit België, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Italië (2), Noorwegen, Slowakije, Slovenië, Spanje (2), Tsjechië, Zweden en Zwitserland aan de actie deel.
