Nederland – De belangen en rechten van consumenten in de zorg worden stelselmatig met voeten getreden. De informatievoorziening over de inhoud van zorgverzekeringen is onder de maat en de solidariteit wordt ondermijnd. Daarnaast wordt er nauwelijks gestuurd op kwaliteit van de zorgaanbieders. Dat schrijft de Consumentenbond in een brief aan minister Kuipers (VWS). Op 21 juni 2023 debatteert de Tweede Kamer over knelpunten in de zorg.
Consumenten moeten over voldoende informatie beschikken om een goede keuze te kunnen maken tussen zorgverzekeringen. Dit is een belangrijk uitgangspunt van de Zorgverzekeringswet. Maar in het overstapseizoen is elk jaar weer onduidelijk welke zorgverleners een contract hebben met een zorgverzekeraar. En welke voorwaarden van toepassing zijn. Sandra Molenaar, directeur Consumentenbond: ‘Dit is ons al jaren een doorn in het oog, want als consument tast je volledig in het duister. De toezichthouder, de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), is het met ons eens dat dit echt niet kan. Maar diezelfde NZa slaagt er kennelijk niet in om voldoende te handhaven.’
Afname restitutiepolissen
De onduidelijkheid is des te erger doordat er steeds minder restitutiepolissen zijn, waarmee consumenten zonder bijbetaling naar de zorgaanbieder van hun keuze kunnen. De meeste polissen zijn naturapolissen, waarbij consumenten zijn aangewezen op zorgverleners die door hun zorgverzekeraar zijn gecontracteerd. Molenaar: ‘Maar dan is het dus wel essentieel dat je weet met wie de verzekeraar een contract heeft.’
Solidariteit in geding
De Consumentenbond constateert daarnaast dat zorgverzekeraars nauwelijks invulling geven aan hun wettelijke plicht om de kwaliteit van de zorg te verbeteren. Molenaar: ‘Het selecteren van zorgaanbieders is vooral gericht op kosten en niet of nauwelijks op kwaliteit. Dat dupeert met name mensen met een kleine beurs en kwetsbare consumenten en is in strijd met het fundament van de Zorgverzekeringswet: de solidariteit. Net als het feit dat zorgverzekeraars zich bij de werving van klanten systematisch op gezondere consumenten richten, omdat die financieel aantrekkelijker zijn. Terwijl er een verbod is op risicoselectie. Ook dit wordt in de praktijk gedoogd.’
Ultiem beroep op minister
De Consumentenbond trok in 2022 ook al aan de bel. Daarna volgden gesprekken met het ministerie van VWS en de NZa. Molenaar: ‘Consumenten zijn beter geïnformeerd bij het kopen van een stofzuiger dan bij het afsluiten van een zorgverzekering. We signaleren dit al jaren, zonder dat die signalen leiden tot een merkbaar resultaat. Daarom doen we in nu een ultiem beroep op de minister om in te grijpen. Hij is eindverantwoordelijk voor het goed functioneren van ons zorgstelsel.’
De Consumentenbond heeft de minister verzocht uiterlijk op 15 juni 2023 inhoudelijk te reageren. Molenaar: ‘We hopen en verwachten dat de minister eindelijk ingrijpt. Anders sluiten we juridische stappen zeker niet uit’.
