Nederland – Uitzendkrachten dreigen massaal de dupe te worden, nu blijkt dat verreweg de meeste uitzendbureaus hun systemen niet goed hebben ingericht op nieuwe regels per 1 januari 2026. ‘Het is momenteel chaos in uitzendland’, zegt Henry Stroek van het CNV-team Bestrijding Misbruik Uitzendconstructies (BUMC). ‘De meeste uitzendbureaus hebben de boel niet op orde. Uitzendkrachten weten daardoor niet precies wat hun arbeidsvoorwaarden zijn en krijgen te maken met onterechte inhoudingen. Het gaat op grote schaal mis. Het kan zo 200 euro netto per maand schelen.’
Sinds 1 januari 2026 hebben uitzendkrachten recht op een ‘gelijkwaardige beloning’. Dat betekent dat het totale pakket aan arbeidsvoorwaarden (loon, toeslagen, werktijden, vakantie, reiskosten, scholing, pensioen enzovoorts) minimaal evenveel waard moet zijn als dat van een vaste medewerker met dezelfde functie.
Chaos is gevolg van slechte cao met kleine vakbond LBV
De chaos is het rechtstreekse gevolg van de weigering van uitzendkoepels ABU en NBBU om een cao af te sluiten met de 3 grote vakbonden (CNV, FNV en De Unie). In plaats daarvan hebben de uitzendkoepels een cao afgesproken met de kleine vakbond LBV. Zónder goede afspraken te maken over de concrete invulling van de gelijkwaardige beloning. ‘Er gebeurt precies waar we voor hebben gewaarschuwd’, zegt Stroek. ‘Uitzendbureaus leggen de regels nu in hun eigen voordeel uit, over de rug van uitzendkrachten.’
Uitzendbureaus houden onterecht bedragen in
‘Over die arbeidsvoorwaarden loopt nu een grote discussie’, zegt Stroek. ‘Want hoe leg je die gelijkwaardige beloning goed vast in een uitzendcontract? We zien dat de meeste uitzendbureaus dit helemaal niet voor elkaar hebben. Honderdduizenden uitzendkrachten hebben daardoor nog geen volledige bevestiging van hun contract ‘nieuwe stijl’ en weten dus feitelijk niet waar ze aan toe zijn. Intussen worden er wel onterecht bedragen ingehouden.’
Het gaat vooral mis met te hoge inhoudingen voor huisvesting
Volgens Stroek gaat het vooral op grote schaal mis met de inhoudingen voor huisvesting. Wettelijk is geregeld dat uitzendbureaus hiervoor maximaal 25% van het wettelijk minimumloon mogen inhouden. In een aantal cao’s – zoals de cao Glastuinbouw, de cao Open Teelten en de cao Dierhouderij – geldt een maximum van 20% van het wettelijk minimumloon. ‘Onze stelling is dat die maximale prijsafspraken in de cao ook onder de gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden vallen’, zegt Stroek. ‘Inmiddels hebben zowel LTO als de ABU en NBBU bevestigd dat we hierin gelijk hebben. Maar veel uitzendbureaus zijn nu tóch bezig om allerlei uitvluchten te zoeken en naar zichzelf toe te rekenen. Ze brengen onterecht veel hogere kosten in rekening voor huisvesting.’
Uitzendbureaus doen aan creatief boekhouden
Concreet: de maximale kosten voor huisvesting bedragen nu 159,85 euro (in de uitzend-cao) of 111,80 euro (in de cao Glastuinbouw, de cao Open Teelten en de cao Dierhouderij). Uitzenders stellen nu ten onrechte dat die 111,80 euro exclusief btw zou zijn. ‘Ze willen er dus 21% bij optellen. Via inhoudingen, verrekeningen, tikkies of machtigingen leggen ze die hogere rekening vervolgens neer bij de uitzendkracht. Dat kan zo 200 euro netto per maand schelen voor iemand die fulltime werkt’, zegt Stroek. Volgens hem is het ‘complete onzin’ om btw voor huisvesting in rekening te brengen. ‘Consumentenprijzen – en de werknemer is op dit gebied een consument – zijn altijd inclusief btw. Dus dit is creatief boekhouden in het nadeel van de uitzendkracht.’
Hoog tijd voor uitzendverbod
De huidige praktijk leidt er volgens Stroek nu toe dat laagbetaalde uitzendkrachten op hun loonstrook in de min kunnen schieten. ‘De uitzendbranche laat zich opnieuw van haar slechtste kant zien. Het wordt hoog tijd voor een uitzendverbod voor uitzendbureaus die de regels doelbewust aan hun laars lappen.’
CNV verwacht veel loonvorderingen
Vakbond CNV raadt uitzendkrachten aan om zo snel mogelijk lid te worden van een vakbond. Stroek: ‘We verwachten dit jaar op grote schaal loonvorderingen te kunnen doen. Dan moeten mensen natuurlijk wel lid worden en zich bij ons melden.’
