Delfzijl – De eerste editie van de Staat van Groningen en Noord-Drenthe is maandag 15 april gepresenteerd tijdens een bijeenkomst in Delfzijl. Het jaarlijkse rapport, uitgevoerd door CMO Stamm, KplusV en Aletta Advies, brengt de voortgang van schadeherstel, versterking en investeringen in de regio in kaart. De publicatie is onderdeel van de belofte die het kabinet deed na de parlementaire enquête over de gaswinning. De komende dertig jaar moet een onafhankelijke partij deze voortgang jaarlijks monitoren.
Beperkte medewerking inwoners
Een opvallende conclusie uit het rapport is dat veel inwoners van het aardbevingsgebied niet langer bereid zijn om mee te werken aan nieuwe onderzoeken. Ze geven aan dat er de afgelopen jaren al veel gesproken is over de problematiek, zonder dat dit tot voldoende verandering heeft geleid. “Er is al zoveel gezegd, maar weinig gedaan,” is een veelgehoorde boodschap.
Hoewel het Groninger panel, bestaande uit zesduizend inwoners, werd benaderd voor deelname aan het onderzoek, bleven er uiteindelijk slechts 157 respondenten over die daadwerkelijk in een traject van schadeherstel of versterking zitten. Daarmee ontbreekt een volledig beeld van de ervaringen en behoeften van de bevolking.
Inhoud van het onderzoek
In 2025 ligt de nadruk op de schadeafhandeling en de versterkingsoperatie. De Staat van Groningen bevat:
- een rapportage over de resultaten van het schadeherstel;
- een rapportage over de voortgang van de versterking;
- een overzicht van in 2024 uitgekomen publicaties en onderzoeken over de ontwikkelingen in Groningen en Noord-Drenthe;
- een beschrijving van de stand van zaken van de volgende pijlers uit de kabinetsaanpak ‘Nij Begun’:
- verduurzaming door isolatie;
- welzijn en sociaal herstel;
- economische ontwikkeling;
- een weergave van de gesprekken die de onderzoekers hebben gevoerd met organisaties en bewoners, als illustratie bij de kwantitatieve trends.
Omdat het beleid op verduurzaming, welzijn en economische ontwikkeling in 2024 nog werd uitgewerkt, zijn de effecten hiervan op de brede welvaart en de verduurzamingsopgave in de regio nog niet te zien. Dit voegen we de komende jaren aan de Staat toe, om de beoogde doelen te kunnen monitoren. Inmiddels zijn de sociale en economische agenda’s gepresenteerd. Bewoners kunnen vanaf de zomer subsidie aanvragen voor isolatiemaatregelen. Vanaf 2026 rapporteert de Staat daarom ook uitgebreid over deze onderwerpen.
Staatssecretaris van Marum : ‘Investeringen moeten verschil gaan maken’
Staatssecretaris voor Herstel Groningen van Marum benadrukt het belang van de Staat als monitoringsinstrument:
“We lossen hiermee een toezegging in aan de regio. De Staat maakt het mogelijk om jaarlijks te beoordelen hoe het staat met de schadeafhandeling, versterking én de bredere inzet op herstel. Zo kunnen we ook bijsturen als dat nodig is.”
Van Marum wijst erop dat naast reguliere rijksmiddelen, jaarlijks 250 miljoen euro wordt vrijgemaakt vanuit Nij Begun voor de komende 30 jaar. Dat geld is bedoeld voor verduurzaming, welzijn en economische ontwikkeling. “We hebben de regio veel te lang laten wachten. Deze generatielange inzet moet nu echt het verschil gaan maken,” aldus de staatssecretaris.
Wettelijke verankering op komst
Het kabinet werkt momenteel aan een voorstel voor de Wet Groningen, waarin de verplichting tot het jaarlijks publiceren van de Staat van Groningen en Noord-Drenthe wettelijk wordt vastgelegd. In de komende acht weken vinden gesprekken plaats met bewoners, maatschappelijke organisaties en bestuurders. Op basis daarvan komt het kabinet met een officiële reactie op de eerste editie van het rapport.
