Groningen – Per 1 januari 2026 treedt een nieuw belastingstelsel in werking voor alle waterschappen in Nederland. De kern van deze hervorming is het zogeheten profijtbeginsel, waarbij de kosten van het waterschapswerk worden verdeeld op basis van het nut dat verschillende groepen belastingbetalers van die werkzaamheden hebben. Waterschap Noorderzijlvest heeft op 28 mei besloten hoe het dit principe wil toepassen – en stuit daarmee op felle kritiek.
Nieuwe verdeling van de kosten
Tot nu toe werd de waterschapsbelasting grotendeels gebaseerd op de WOZ-waarde van vastgoed. In het nieuwe systeem wordt nadrukkelijk gekeken naar het belang dat groepen als inwoners, boeren (ongebouwd), vastgoedbezitters (gebouwd) en natuurbeheerders hebben bij bijvoorbeeld waterveiligheid, waterbeheer en zuivering.
Onder de nieuwe verdeling betaalt:
- Ingezetenen (huishoudens) 28% van de kosten (was 30%)
- Eigenaren van vastgoed 54,45% (was 56,6%)
- Eigenaren van natuurterreinen 0,25% (ongewijzigd)
- Eigenaren van agrarische gronden (ongebouwd) 17,3% (was 13,1%)
Hoewel de lasten voor huishoudens in absolute zin iets dalen, stijgt de druk op deze groep door het gelijktijdig terugdraaien van een tijdelijke korting voor boeren. Dit leidt volgens critici tot een scheve verdeling.
Kritiek van Betaalbaar Water
De lokale politieke partij Betaalbaar Water, die zitting heeft in het algemeen bestuur van Noorderzijlvest, is het niet eens met de gekozen koers. De partij stelt dat het bestuur een kans heeft laten liggen om de lasten eerlijker te verdelen, zoals de nieuwe wet mogelijk maakt. “Het profijtbeginsel is voor dit bestuur blijkbaar niet belangrijk als het om de landbouw gaat,” aldus de fractievoorzitter. “In een waterschap waar landbouwgrond 70% van het gebied beslaat, blijft het kostenaandeel van boeren onder de 20%. Dat is uit balans.”
Volgens Betaalbaar Water had het bestuur juist kunnen kiezen voor een verdeling die beter aansluit bij het daadwerkelijke profijt van de waterschapstaken. Nu worden huishoudens – met name huurders en woningeigenaren – volgens de partij onevenredig zwaar belast, terwijl agrarische ondernemers relatief ontzien worden.
Bestuurlijke keuze
Tijdens de stemming over de nieuwe kostentoedeling stemde alleen Betaalbaar Water tegen het voorstel. De overige partijen stemden in met het compromis waarin de lasten voor boeren minder hard stijgen dan op basis van het profijtbeginsel mogelijk was geweest.
Het bestuur benadrukt dat de nieuwe kostentoedeling voorlopig voor twee jaar geldt. In 2027 volgt een evaluatie van het nieuwe belastingmodel.
Vervolg
Op 9 juli neemt het algemeen bestuur van Noorderzijlvest ook nog een besluit over de kostentoedeling en heffingsgrondslag voor de taak ‘zuiveren’. Daarmee wordt het nieuwe belastingstelsel voor de volledige begroting rondgemaakt.
