Nederland – Een meerderheid van de zelfstandigen ziet voorlopig af van het afsluiten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV). Uit onderzoek van Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen.nl onder ruim 200 zzp’ers blijkt dat 62 procent pas actie onderneemt wanneer de overheid een verplichte AOV invoert, wat naar alle waarschijnlijkheid pas in 2030 zal zijn.
Volgens Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen.nl groeit de aandacht voor financiële risico’s wel, maar ontbreekt het veel zelfstandigen aan vertrouwen in de huidige verzekeringsmarkt en in het beleid vanuit Den Haag. “Zzp’ers weten dat de verplichte AOV eraan komt, maar zolang de exacte vormgeving uitblijft, blijven ze wachten,” zegt woordvoerder Gabriël Baysoy. “Daardoor lopen ze in de tussentijd wel een groot risico.”
Wachten op de overheid
Veel respondenten verwachten dat een toekomstige basisregeling overzichtelijker en betaalbaarder wordt dan bestaande AOV’s. 54 procent gaat ervan uit dat een verplichte verzekering gunstiger uitpakt dan commerciële varianten. Een deel van de zzp’ers (27 procent) heeft eerder wel naar een AOV gekeken, maar zegt te zijn afgehaakt omdat zij door de vele varianten, voorwaarden en verschillen in dekking geen helder beeld kregen van wat voor hen passend was. Slechts 18 procent van de ondervraagden heeft momenteel een AOV of een alternatief zoals een broodfonds.
Kosten en complexiteit blijven drempels
Voor een grote groep vormt de premie de belangrijkste reden om te wachten. 57 procent vindt een AOV in de huidige vorm simpelweg te duur. Nog eens 33 procent denkt dat een collectieve, verplichte variant betaalbaarder wordt doordat deze inkomensafhankelijk wordt ingericht.
Ook de informatievoorziening blijft een punt van zorg. 29 procent zegt dat zij de voorwaarden van een AOV onvoldoende begrijpen om een goede keuze te kunnen maken. Die combinatie van hoge kosten en ingewikkelde producten maakt dat veel zelfstandigen het onderwerp voor zich uit schuiven.
Groot financieel risico bij uitval
Ondanks dat zelfstandigen massaal wachten, maken zij zich wel zorgen over de gevolgen van langdurige ziekte. 54 procent vreest dat hun bedrijf binnen enkele maanden in de problemen komt bij uitval. Een financiële reserve ontbreekt vaak: 23 procent kan hooguit één maand zonder inkomen vooruit. Daarnaast heeft 41 procent nooit berekend wat arbeidsongeschiktheid voor hun onderneming zou betekenen.
Volgens Baysoy vergroot dit de kwetsbaarheid van de zzp-populatie. “Het is begrijpelijk dat zelfstandigen wachten op duidelijkheid, maar uitval komt altijd onverwacht. Zonder dekking of buffer staan veel ondernemers direct onder water.”
Waarschijnlijk pas vanaf 2030 verplicht
De arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers is op dit moment volledig vrijwillig, terwijl meer dan 80 procent van de zelfstandigen onverzekerd is. Het kabinet werkt al jaren aan een verplichte basisverzekering, maar door politieke vertraging is de invoeringsdatum opnieuw opgeschoven. Volgens de meest recente inschattingen wordt de regeling niet eerder dan 2030 verwacht. Zolang concrete wetgeving uitblijft, blijft het voor zzp’ers onduidelijk welke dekking, premies en voorwaarden straks gaan gelden.
Over het onderzoek
De enquête is in december 2025 uitgevoerd onder een groep van 200 zzp’ers uit verschillende sectoren. De uitkomsten zijn indicatief en vormen een aanvulling op eerder gepubliceerde cijfers waaruit blijkt dat meer dan vier op de vijf zzp’ers onverzekerd is bij arbeidsongeschiktheid.
