Nederland – Vereniging Eigen Huis publiceerde vrijdag de belangrijkste bevindingen uit een jaar praktijkonderzoek naar thuisbatterijen. In haar Energielab testten dertien huishoudens verschillende typen batterijen om te bepalen wat deze techniek écht oplevert voor consumenten. De resultaten laten zien dat de thuisbatterij huiseigenaren kan helpen hun energierekening te verlagen, maar onzeker blijft of en hoe snel je deze terugverdient.
Zonnepaneeleigenaren zijn vanwege afschaffing van het salderen op zoek naar manieren om zelf meer opgewekte zonnestroom te gebruiken, door dit bijvoorbeeld op te slaan. Tegelijkertijd beloven sommige aanbieders gouden bergen wanneer je een batterij gebruikt om te handelen op energiemarkten. Reden voor de vereniging om in de praktijk te testen wat de thuisbatterij voor huiseigenaren kan betekenen.
Thuisbatterij verhoogt eigen gebruik zonnestroom met circa 30 procent
Met een thuisbatterij kunnen huishoudens ongeveer 30 procent meer van hun eigen zonnestroom gebruiken. Hoeveel dit precies is, verschilt per situatie. In het onderzoek waren twee gezinnen die de batterij alleen gebruikten om zonnestroom op te slaan. Een gezin met twaalf panelen en een gemiddeld stroomverbruik ging van 33 naar 68 procent eigen gebruik met een batterij van 5 kWh. Een ander gezin met 36 panelen en een hoger verbruik steeg van 6 naar 35 procent met een batterij van 10 kWh.
Energiekosten dalen, maar terugverdientijd blijft onzeker
Na afschaffing van het salderen betekent dat voor huiseigenaren: lagere energiekosten. Het gezin met een gemiddeld verbruik zou 350 euro goedkoper per jaar uit zijn — in eenzelfde situatie als afgelopen jaar maar dan zonder salderen. Daarnaast is de terugverdientijd van thuisbatterijen nog altijd lastig te voorspellen. CE Delft, die het energieverbruik analyseerde, schat dat de terugverdientijd bij dit huishouden tussen de 10 en 22 jaar ligt. Bij het gezin met 36 panelen en een hoog energieverbruik is dat 6,5-14 jaar. Die variatie heeft te maken met de onzekerheid over de toekomstige energieprijzen. Ook maakt het verschil of iemand een vast of dynamisch contract heeft. Andere factoren die van invloed kunnen zijn op de terugverdientijd zijn niet meegenomen. Denk aan mogelijke prijsdalingen van thuisbatterijen. Een batterij gaat doorgaans 10 tot 15 jaar mee.
Opbrengst handelen onder druk
Daarnaast onderzochten enkele deelnemers de mogelijkheden om te handelen op de energiemarkt. Deelnemers die hun batterij gebruikten voor de day‑ahead‑ of onbalansmarkt bespaarden in het afgelopen jaar tot 900 euro met een batterij van 20 kWh. Maar deze inkomsten staan onder druk door toenemende concurrentie van grote batterijopstellingen en afschaffing van de salderingsregeling. Als deze regeling niet meer bestaat, betaal je als eigenaar van een batterij energiebelasting over alle stroom die je afneemt. Nu hoeft dat alleen over het aantal kWh dat overblijft na salderen. Naar verwachting dalen de opbrengsten op de day‑ahead‑markt hierdoor met ongeveer twee derde.
Niet volledig zelfvoorzienend
Hoewel de batterij huishoudens minder afhankelijk maakt van hun energieleverancier, blijft volledige zelfvoorziening niet haalbaar. In de winter leveren zonnepanelen te weinig op en in de zomer is de productie vaak hoger dan de batterijcapaciteit. Uit de test blijkt dat voor het opslaan van eigen zonnestroom een relatief kleine batterij meestal voldoende is. Voor de meeste huishoudens is 5 tot 10 kWh genoeg, afhankelijk van het avond- en nachtverbruik. Grotere accu’s leveren zelden extra voordeel op en zijn vaak zonde van het geld.
Cindy Kremer, algemeen directeur bij Vereniging Eigen Huis: “Voor consumenten die meer eigen zonnestroom willen verbruiken, kan de thuisbatterij een goede keuze zijn. Als je een thuisbatterij wil aanschaffen om het hele jaar zelfvoorzienend te zijn of er geld mee te verdienen, dan is het geen goed idee.”
Praktische inzichten
De thuisbatterij-test heeft ook praktische inzichten opgeleverd. Zo blijken sommige batterijen gebonden te zijn aan één energieleverancier. Als je overstapt, verliest de batterij belangrijke functionaliteiten. Ook kunnen thuisbatterijen niet standaard worden gebruikt als noodstroomvoorziening. Hier zijn extra kosten aan verbonden. Verder adviseert Vereniging Eigen Huis voor een erkende installateur te kiezen die is aangesloten bij Techniek Nederland of het InstallQ-keurmerk heeft.
Collectieve inkoop
Door het afschaffen van de salderingsregeling is de belangstelling voor thuisbatterijen fors toegenomen en zijn er dubieuze aanbieders in de thuisbatterij markt gestapt. Met de collectieve inkoop van thuisbatterijen wil Vereniging Eigen Huis leden beschermen tegen misleidende aanbieders in de markt die huiseigenaren dure, vaak te grote thuisbatterijen aansmeren. Vereniging Eigen Huis adviseert over de voor- en nadelen zodat woningeigenaren zelf een goede afweging kunnen maken voor hun situatie.
