Veilig werken op hoogte draait niet alleen om sterke materialen, maar vooral om hoe ermee wordt omgegaan. Een steiger of ladder kan technisch helemaal in orde zijn, maar zonder regelmatige keuring blijft er altijd een risico. In de bouw is het daarom heel normaal om vaste momenten te hebben waarop alles gecontroleerd wordt. Zo weet je zeker dat er veilig gewerkt kan worden en dat onverwachte problemen voorkomen worden.
Wanneer en waarom een keuring nodig is
Een steiger wordt altijd als eerste gekeurd zodra hij is opgebouwd. Dat gebeurt door iemand die daar de juiste kennis en ervaring voor heeft. De controle vindt niet alleen plaats bij de start, maar ook tijdens het gebruik. Minstens één keer per week wordt er gekeken of alles nog stevig staat. Heeft er slecht weer gewoed, zoals storm of hevige regen, of is er iets aangepast aan de constructie, dan moet er opnieuw gecontroleerd worden. Zo’n herkeuring is geen overbodige luxe, want zelfs een kleine verandering kan invloed hebben op de stabiliteit. Ook bij ladders geldt dat je niet zomaar iets neerzet en hoopt dat het goed blijft gaan. Wie in de bouw of als particulier een ladder koopt, moet rekening houden met het feit dat goed materiaal slechts één deel van het verhaal is. Net als bij een steiger moet ook een ladder regelmatig gecontroleerd worden op slijtage, beschadigingen en juiste plaatsing. Een stevige basis en goed onderhoud maken het verschil tussen veilig werken en ongelukken.
Wie mag een keuring uitvoeren
Niet iedereen mag zomaar een steiger keuren. Dit mag alleen iemand die hiervoor is opgeleid en die praktijkervaring heeft in de steigerbouw. Zo’n inspecteur moet begrijpen hoe de constructie in elkaar zit, hoe de belasting verdeeld wordt en welke technische eisen er gelden. Hoe ingewikkelder het ontwerp, hoe meer kennis er nodig is. Soms is zelfs extra training verplicht. Bij ladders ligt het iets eenvoudiger, maar ook daar geldt dat iemand moet weten waar hij op moet letten. Denk aan de staat van de sporten, het antislipmateriaal op de voeten en of de ladder op een stabiele ondergrond staat. Voor zowel steigers als ladders geldt dat een ervaren blik sneller problemen ziet dan iemand zonder ervaring.
Hoe een inspectie verloopt
Tijdens een inspectie wordt eerst gekeken of de steiger volgens de voorschriften is opgebouwd. Vervolgens wordt er gecheckt op schade, losse onderdelen of onderdelen die verkeerd geplaatst zijn. Ook wordt de veiligheid van de voorzieningen, zoals leuningen en vlonders, bekeken. Om niets over te slaan gebruiken inspecteurs vaak een checklist. Daarop staan punten als: is de ondergrond stevig genoeg, zitten alle verbindingen vast, en is de afstand tot de muur correct. Alles wat tijdens de keuring wordt geconstateerd, komt in een rapport te staan. Daarna plaatst de inspecteur een label op de steiger, meestal bij de trap of toegangsladder. Zo is meteen duidelijk of de constructie veilig is om te gebruiken. Bij ladders kan dit label ook worden gebruikt, maar vaak volstaat een schriftelijke melding of een markering. Handig is wel dat wanneer je kiest voor een ladder kopen, je niet zomaar een tweedehands ladder koopt, maar het liefst kiest voor een nieuw, gerenomeerd merk.
Regels voor veilig gebruik
Er zijn duidelijke regels voor iedereen die met een steiger of ladder werkt. Een steiger mag alleen betreden worden via de daarvoor bedoelde toegang, zoals ladders of trappen. Zelf aanpassingen doen aan de constructie is niet toegestaan. Ook mag de steiger pas worden gebruikt nadat hij officieel is goedgekeurd. Werkzaamheden die de stabiliteit in gevaar brengen, zoals graven in de directe omgeving, moeten worden vermeden. Bij ladders geldt dat ze altijd stevig moeten staan, op een vlakke ondergrond en onder de juiste hoek. Gebruik geen ladder die zichtbaar beschadigd is of waar onderdelen ontbreken. Het lijkt misschien sneller om toch even door te werken, maar de kans op ongelukken wordt dan vele malen groter.
Veiligheid als gewoonte
Met regelmatige inspecties en een gezonde dosis oplettendheid blijft werken op hoogte een stuk veiliger. Of het nu gaat om een grote bouwsteiger of om een eenvoudige ladder, de basis is altijd hetzelfde: goed materiaal, juiste opbouw en regelmatige controle. Wie dat als vaste gewoonte heeft, werkt niet alleen veiliger maar ook met meer vertrouwen.