Nederland – Intensief schermgebruik en overmatig socialmediagebruik hebben negatieve gevolgen voor de mentale gezondheid en ontwikkeling van kinderen. Denk aan problemen zoals slaapproblemen, paniekaanvallen, depressieve klachten, verminderde concentratie en een negatief zelfbeeld. Om ouders en opvoeders beter te ondersteunen, presenteert staatssecretaris Vincent Karremans (Jeugd, Preventie en Sport) vandaag de nieuwe ‘Richtlijn gezond en verantwoord scherm- en socialmediagebruik’.
De richtlijn is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en inzichten van experts en maatschappelijke organisaties. Het belangrijkste advies? Kinderen zouden pas vanaf 15 jaar toegang moeten krijgen tot sociale media zoals Instagram en TikTok.
Socialmediagebruik onder jongeren: tijd voor grenzen
Volgens Karremans moeten kinderen veilig en gezond kunnen opgroeien. “Sociale media kunnen leuk zijn, maar ook verslavend werken. Bijna 13% van de jongeren loopt risico op problematisch gebruik. Met deze richtlijn willen we ouders praktische handvatten geven voor een gezonde mediaopvoeding,” aldus de staatssecretaris.
Leeftijdsgrens voor sociale media en chatapps
De nieuwe richtlijn maakt onderscheid tussen chatapps zoals WhatsApp en Signal, en sociale mediaplatforms zoals TikTok en Instagram. Het advies:
- Chatapps vanaf begin middelbare school, onder ouderlijke begeleiding.
- Sociale media pas vanaf 15 jaar.
Deze leeftijdsgrens sluit aan bij het internationale adviesniveau en helpt jongeren zich beter te ontwikkelen vóór ze in aanraking komen met de druk van sociale media.
Advies over schermtijd per leeftijd
Naast socialmediagebruik geeft de richtlijn ook duidelijk advies over maximale schermtijd per leeftijdscategorie:
- Kinderen onder de 2 jaar: géén schermtijd.
- Kinderen van 2-5 jaar: max. 1 uur per dag.
- Jongeren vanaf 12 jaar: maximaal 3 uur schermtijd per dag.
Daarnaast ligt de focus op balans: schermtijd moet in evenwicht zijn met bewegen, slapen en offline contact. Samen media gebruiken en praten over online ervaringen wordt actief aanbevolen.
Eerste smartphone: adviesleeftijd groep 8
Vanuit gezondheidsperspectief adviseert de overheid om de eerste smartphone pas te geven vanaf groep 8. Uiteraard kunnen ouders op basis van educatieve of sociale redenen eerder starten, maar de richtlijn geeft een duidelijk moment aan om bewust te beginnen met verantwoord smartphonegebruik.
Publiekscampagne en Europese samenwerking
Na de zomer lanceert het Ministerie van Binnenlandse Zaken een publiekscampagne die ouders helpt bij het begeleiden van hun kind bij het eerste smartphonegebruik. Hierin krijgen ze praktische tips en informatie over digitale veiligheid.
Tegelijkertijd pleit staatssecretaris Karremans in Europees verband voor uniforme leeftijdsnormen voor socialmediagebruik, en voor versterking van wetgeving zoals de Digital Services Act (DSA). Dit moet leiden tot betere handhaving en meer bescherming van kinderen online.
Meer weten?
Voor meer informatie over de richtlijn en tips voor ouders over schermtijd en mediaopvoeding, bezoek rijksoverheid.nl of houd de aankomende publiekscampagne in de gaten.
